โครงการของ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) โดย สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) วงเงิน 1,621 ล้านบาท จากกองทุนพัฒนาดิจิทัลฯ เพื่อให้ประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป จำนวน 5 ล้านคน ได้ใช้ Generative AI ระดับโปรฟรี (ChatGPT Plus, Gemini Advanced, Claude Pro ฯลฯ) เป็นเวลา 1 ปี ผ่านแพลตฟอร์มกลางที่รวบรวม 31 โมเดล AI จาก 14 ค่าย ชั้นนำ
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ชื่อโครงการ | TH-AI Passport (โครงการยกระดับทักษะด้านดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์เพื่อคนไทย) |
| หน่วยงานเจ้าภาพ | สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) — กระทรวงดีอี |
| งบประมาณ | 1,621 ล้านบาท (ราคากลาง 1,645,693,860 บาท) |
| แหล่งเงิน | กองทุนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DE Fund) |
| กลุ่มเป้าหมาย | ประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป 3 กลุ่ม: นักเรียน/นักศึกษา, บุคลากรภาครัฐ, ประชาชนทั่วไป (รวม SME) |
| จำนวนสิทธิ์ | 5 ล้านสิทธิ์ |
| ระยะเวลา | 1 ปี นับจากเปิดให้บริการ |
| โมเดล AI | 31 โมเดล จาก 14 ค่าย — GPT 5.5, Gemini 3.1 Pro, Claude Opus 4.8, Perplexity, DeepSeek ฯลฯ |
| ผู้ชนะประมูล | กิจการร่วมค้าทีเอช (TH Consortium) — Turnkey Communication Services (TKC) + Human Intelligent Co Ltd |
| รูปแบบประมูล | e-bidding (ประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์) |
| ระยะเวลาประมูล | 34 วัน (ปกติโครงการขนาดใหญ่ใช้ 3-6 เดือน) |
| ส่วนต่างราคา | ต่ำกว่าราคากลางเพียง 1.5% |
| วันเปิดลงทะเบียน | 5 มิถุนายน 2569 (เลื่อนจากกำหนดเดิม) |
ผู้ชนะประมูล (กิจการร่วมค้าทีเอช) จะจัดหา AI จาก 14 ค่าย รวม 31 โมเดล ได้แก่ GPT 5.5 (OpenAI), Gemini 3.1 Pro (Google), Claude Opus 4.8 (Anthropic), โมเดลจาก Perplexity, X (Twitter), Meta, DeepSeek รวมถึงโมเดลสร้างภาพ/วิดีโอ/เพลง/เว็บไซต์ HTML
ฟีเจอร์เด่น: Smart Search (แนบแหล่งที่มา), Deep Research, เปรียบเทียบโมเดล AI, Prompt สำเร็จรูป, สร้างโฟลเดอร์ให้ AI จดจำบริบท, บทสนทนาชั่วคราว (ไม่บันทึกประวัติ)
ระบบ 2 ระดับ: "ผู้เริ่มต้น" ใช้ AI ฟรี + อบรมเก็บ 100 คะแนน เพื่อเลื่อนเป็น "ผู้สร้างสรรค์" ที่เข้าถึง AI ทุกโมเดล ต้องรักษาระดับด้วยการเรียนทุกเดือน
หลักสูตร: 130+ หลักสูตร จาก Microsoft, Google, OpenAI และ UNESCO Framework
สดช.เผยแพร่ร่างขอบเขตงาน (TOR) โครงการ TH-AI Passport วงเงิน 1,621 ล้านบาท
เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่าง TOR เป็นเวลา 1 สัปดาห์ ตามขั้นตอนกฎหมาย
ดำเนินการประกวดราคาตาม พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้าง ผู้เสนอราคา 2 กลุ่ม + 1 ราย อิสระ
นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ตั้งกระทู้ถามสด รมว.ดีอี ชี้ TOR เข้าข่ายล็อกสเปก การประมูลเร่งรัดผิดปกติ 34 วัน แตกต่างจากโครงการขนาดเล็กที่ใช้ 3-6 เดือน โดยระบุถึงความเชื่อมโยงกับกลุ่มทุนที่ชนะประมูลซึ่งเกี่ยวข้องกับพรรครัฐบาล
จุดเริ่มต้นดราม่าปลัดกระทรวงดีอี พชร อนันตศิลป์ แถลงยืนยันโครงการดำเนินการตามกฎหมายทุกขั้นตอน มีการรับฟังความคิดเห็นและประกาศ TOR อย่างเปิดเผย
กำหนดเปิดให้ประชาชนลงทะเบียนรับสิทธิ์ แต่ถูกเลื่อนออกไปเนื่องจากยังมีประเด็นต้องชี้แจงเพิ่มเติม
น.ส.รักชนก ศรีนอก สส.พรรคประชาชน โพสต์ภาพ ปาลิน ลจนะโกศิน (CEO Plan B Media) ร่วมงานกับ เนวิน ชิดชอบ และ ไชยชนก ชิดชอบ รมว.ดีอี ตั้งคำถามถึงความสัมพันธ์ส่วนตัวกับกลุ่มทุนที่เกี่ยวโยงกับโครงการ
ปม Plan Bการอภิปรายในวุฒิสภาร้อนระอุ ฝ่ายค้านตั้งคำถามถึงความโปร่งใสของโครงการ TH-AI Passport รายการ "เจาะลึกทั่วไทย" ชี้โครงการอาจไม่จบแค่ 1,621 ล้าน
กระทรวงดีอีจัดเวทีรับฟังความเห็นเป็นเวลา 3 ชั่วโมง มีประเด็นสำคัญหลายปม:
• รมว.ไชยชนก ตอบตรง ๆ ว่ารู้จักผู้รับงานเป็นการส่วนตัว แต่ย้ำไม่มีส่วนในกระบวนการ
• ปลัดดีอี สั่งการให้ระบบรองรับ 5 ล้านคนพร้อมกันได้ (ไม่สน peak)
• แจ้งอยู่ระหว่างเจรจาปรับสัญญาเป็น Pay Per Use (เบิกจ่ายตามผู้ใช้จริง)
• Microsoft อธิบายเหตุที่ไม่ร่วมประมูลตรง — ติดเงื่อนไขค่าปรับไม่มีเพดาน
• ประเด็นข้อมูลส่วนบุคคล — Chat log เก็บในไทย แต่ส่งประมวลผลต่างประเทศ
ปมร้อนPlan B Media Plc แถลงการณ์ชัดเจน: ไม่ใช่คู่สัญญา ไม่ใช่ผู้เสนอราคา ไม่ใช่ผู้ชนะ ไม่ใช่กิจการร่วมค้า ไม่ใช่ผู้รับจ้างหรือผู้ให้บริการของโครงการ TH-AI Passport โดยเด็ดขาด พร้อมย้ำดำเนินธุรกิจภายใต้หลักธรรมาภิบาล
同日 มีการเปิดเผยภาพ CEO Plan B คู่กับ ธนาธร และ ปิยบุตร (แกนนำฝ่ายค้าน) ด้วย สะท้อนว่าความสัมพันธ์ทางการเมืองไม่ได้จำกัดเฉพาะฝั่งรัฐบาล
แถลงการณ์ปลัดกระทรวงดีอีระบุตอนนี้เหลือ 2 ทางเลือก คือ (1) เดินหน้าต่อแบบปรับปรุง (เป็น Pay Per Use + แก้ไข TOR) หรือ (2) ยกเลิกโครงการ ซึ่งให้ความเห็นว่าหากยกเลิกแล้ว "โครงการลักษณะนี้จะไม่เกิดขึ้นอีกในรัฐบาลไหน ๆ" ส่วน "ไปต่อแบบเดิม" ไม่ใช่ทางเลือกอีกต่อไป
ล่าสุดหนึ่งในช่วงที่ถูกพูดถึงมากที่สุดในเวทีรับฟังความเห็น เมื่อนายธีระชาติ ก่อตระกูล (พรรคประชาชน) ซักถาม รมว.ดีอีโดยตรงถึงความสัมพันธ์ส่วนตัวกับผู้รับงาน รมว.ไชยชนกตอบตรง ๆ ว่า "รู้จักครับ" แต่ย้ำว่าการรู้จักคนมาก่อนไม่ได้แปลว่าต้องมีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้าง และกระบวนการทั้งหมดดำเนินการโดยข้าราชการประจำ มิใช่ฝ่ายการเมือง
นายพชร อนันตศิลป์ ปลัดกระทรวงดีอี โต้แย้งกับนายธีระชาติอย่างเผ็ดร้อนเกี่ยวกับความสามารถของระบบ โดยปลัดดีอียืนยันว่า "500,000 concurrent ต่อชั่วโมง" เป็นตัวเลข "ขั้นต่ำ" ไม่ใช่สูงสุด และชี้ว่าตัวเลข 139 TPS ไม่มีที่มาใน TOR ก่อนจะสั่งการในเวทีว่าระบบต้องรองรับ "5 ล้านคนพร้อมกันได้"
ปลัดกระทรวงดีอีระบุว่าตอนนี้เหลือแค่ 2 ทางเลือก คือ เดินหน้าต่อแบบปรับปรุง หรือยกเลิก พร้อมให้ความเห็นว่า "ถ้าโครงการนี้เลิกนะครับ บอกได้เลยว่าโครงการลักษณะนี้จะไม่เกิดขึ้นอีก ไม่ว่าในรัฐบาลไหน" สะท้อนว่าหากโครงการถูกยกเลิก ไทยอาจไม่กล้าเริ่มโครงการ AI เพื่อประชาชนอีก
ตัวแทนจาก Microsoft ชี้แจงเหตุที่ไม่สามารถทำสัญญาโดยตรงกับรัฐบาลไทยได้ เนื่องจาก (1) รูปแบบธุรกิจของ Microsoft ต้องขายผ่านตัวแทนจำหน่ายในประเทศเท่านั้น (2) เงื่อนไข TOR ไม่มีเพดานสูงสุดของค่าปรับ (บทปรับไม่มีเพดานสูงสุด ทำให้ Microsoft ไม่สามารถรับความเสี่ยงทางกฎหมายได้) โดย Microsoft ถูกเลือกโดยผู้รับสัญญาเพื่อจัดหา GPT 5.5 และ GPT Image 2
ผู้แทนคู่สัญญาชี้แจงว่า Profile ผู้ใช้และ Chat log จะถูกจัดเก็บในประเทศไทย แต่การประมวลผล (เมื่อผู้ใช้ส่ง Prompt) จำเป็นต้องส่งไปยังเซิร์ฟเวอร์ต่างประเทศ เนื่องจาก "สมอง AI" อยู่ที่ต่างประเทศ Microsoft และคู่สัญญายืนยัน จะไม่นำข้อมูลไปฝึกโมเดล AI ภาครัฐเห็นเพียงภาพรวมการใช้งาน แต่ ไม่เห็น Prompt ของผู้ใช้แต่ละคน
ข้อโต้แย้งสำคัญ: ผู้ร่วมเวทีชี้ว่าใน TOR มีข้อกำหนดให้มีข้อมูลการใช้งานผิดกฎหมาย ซึ่งเท่ากับว่าต้องเห็น Prompt ของผู้ใช้ — คำถามนี้ยังไม่มีคำตอบชัดเจน
| ประเทศ | โครงการ | งบประมาณ | กลุ่มเป้าหมาย | ลักษณะ |
|---|---|---|---|---|
| 🇹🇭 ไทย | TH-AI Passport | 1,621 ลบ. (46 ล้าน $) | 5 ล้านคน | แจกสิทธิ์ AI โปร 1 ปี + อบรม |
| 🇸🇬 สิงคโปร์ | AI Singapore | 770 ล้าน $ | นักวิจัย/ธุรกิจ | วิจัย+พัฒนา+แกรนต์ |
| 🇦🇪 ยูเออี | National AI Program | ไม่เปิดเผย | บุคลากรรัฐ | ฝึกอบรม+กำหนดนโยบาย |
| 🇮🇳 อินเดีย | INDIAai | ไม่เปิดเผย | พลเมืองทุกคน | แพลตฟอร์มรวมข้อมูล+ทักษะ |
| 🇻🇳 เวียดนาม | National AI Strategy | ไม่เปิดเผย | นักวิจัย/ธุรกิจ | วิจัย+พัฒนากำลังคน |
ข้อมูลที่เก็บในไทย: Profile ผู้ใช้, Chat log (คำถาม-คำตอบ), ประวัติการใช้งาน — เก็บในเซิร์ฟเวอร์ในประเทศไทย
ข้อมูลที่ส่งต่างประเทศ: Prompt (คำถามที่ผู้ใช้ส่งไปถาม AI) จำเป็นต้องส่งไปประมวลผลที่ต่างประเทศ เนื่องจาก "สมอง AI" หรือโมเดลหลักอยู่ในเซิร์ฟเวอร์ของ Microsoft, Google, OpenAI ฯลฯ ซึ่งตั้งอยู่ต่างประเทศ
การนำข้อมูลไปใช้: Microsoft และคู่สัญญายืนยันจะ ไม่นำข้อมูลไปฝึกโมเดล AI ภาครัฐจะเห็นเฉพาะข้อมูลภาพรวมการใช้งาน (เช่น สัดส่วนการศึกษา/ธุรกิจ) แต่ ไม่เห็น Prompt ของผู้ใช้แต่ละคน
ข้อกังวล: TOR มีข้อกำหนดให้ต้องมีระบบตรวจจับการใช้งานผิดกฎหมาย ซึ่งโดยหลักการต้องเข้าถึงเนื้อหา Prompt เพื่อตรวจจับ — ประเด็นนี้ยังไม่มีคำตอบชัดเจนจากเวทีรับฟังความเห็น
💬 กระแสสังคม